UNUTULAN TASARIMLAR: TÜRK CEMAL TURAL ZIRHLI PERSONEL TAŞIYICISI

UNUTULAN TASARIMLAR: TÜRK CEMAL TURAL ZIRHLI PERSONEL TAŞIYICISI

https://www.oryxspioenkop.com/2021/11/forgotten-designs-turkish-cemal-tural.html

 

   Türkiye’nin silah endüstrisi şu anda hem yurtiçinde hem de  yurt dışındaki müşterilerine satılmak üzere  tekerlekli ve de paletli Zırhlı Personel Taşıyıcı (ZPT) tasarımları sunmaktadır. Bunların çoğu uzaktan komutalı silah platformları ve hatta elektrikli yönlendirme gibi özellikler içerir.Şüphesiz gelişmiş yetenekleri ve kanıtlanmış kaliteleri nedeniyle, Türk ZPT’ları Gürcistan, Bahreyn, Filipinler,Umman, Birleşik Arap Emirlikleri ve Malezya’da ticari başarı elde ettiler.Daha önce Türkiye’nin ilk (tamamen yerli) ZPT tasarımı olan ve Nurol Makina tarafından üretilen ve daha sonra Gürcistan tarafından satın alınan Nurol Ejder 6x6 hakkında bilgi verdik. Ejder 6x6 aslında  Türkiye’den çıkan ilk ZPT tasarımı değildi.

 

   1960’larda Türkiye, az sayıda M24 Chaffee hafif tankını Zırhlı Personel Taşıyıcılara dönüştürmek için çalışmalar başlattı.Ortaya çıkan araç tasarımını sipariş eden Orgeneral Cemal Tural’ın adını taşıyan Orgeneral Cemal Tural kariyeri (veya İngilizcesi Cemal Tural APC) olarak tanındı.Muhtemelen birkaç yıldan fazla sürdüğüne inanılmayan kısa hizmet süresinin bir sonucu olarak Cemal Tural ZPT’sı Türkiye dışında büyük ölçüde bilinmemektedir.Zorluğunu bir kenara bırakırsak Cemal Tural ZPT’si modası geçmiş bir zırhlı savaş aracını kullanışlı bir yeni araç tipine dönüştürmek için ilginç bir girişimdir.

                                                                

   Türk Ordusunun 1950’lerin başında ABD’den 250’ye yakın M24 Chaffee hafif tankı satın aldığı belirtilmiştir.Çok sayıda ülke,mevcut tanklarını birkaç yıl daha aktif halde hizmette tutmaya devam ederken Türkiye’ye sürekli bir Amerikan zırhlı araç tedariki, ülkenin giderek daha fazla M24’lerini devre dışı bırakabileceği ve M48 Patton gibi modern Ana Muharebe Tankı (en azından zaman için) değiştirilerek uzun süreli depolayacağı anlamına geliyordu.Daha sonra artık yedekte duran M24’lerin bazılarının ZPT’lara dönüştürülmesine yönelik bir karar alındı.

   1960’larda Türkiye, büyük miktarda ABD yapımı M59 ZPT’ları kullanıyordu ve onların ikamesi olan M113 ZPT’larını daha da büyük miktarda teslim alma sürecindeydi. Üçüncü bir ZPT tasarımı sunma kararı ilginçti ve daha fazla ZPT için gerçek bir operasyonel gereksinimden ziyade Zırhlı Savaş Araçlarının tasarımında deneyim kazanma fırsatıyla daha iyi motive edilmiş olabilirdi.İlginçtir ki, Norveç ve Şili tarafından iyileştirilen M24’ler 1990’lara kadar hizmet etmeye devam ederken, Uruguay M24’lerin sonuncusunu 2019’da daha yeni emekli etti.

   Zırhlı Personel Taşıyıcıya dönüştürmek için kule ve içindeki 75mm’lik top M24’den çıkarıldı ve tankın arka kısmına zırhlı bir kabin eklendi.Eklenen bu kabinin,10 asker ve 2 mürettebat olmak üzere toplam 12 kişiyi alacak büyüklükte olduğu belirtildi. Kutu şeklindeki kabinin üstüne monte edilmiş 12,7 mm M2HB uçaksavarı ve arkada en uzak kısma yerleştirilmiş iki kapak,ile piyadelerin tek veya iki kapıdan  inmesi için tahliye kapakları monte edilmiştir. Bu değişikliklerin aracın performansını ne ölçüde değiştirdiği bilinmiyor ancak M24’ün 160 km’lik menzili ve saatteki 56 km’lik hızının,ağırlıktaki azalma nedeniyle korunmuş olması muhtemeldir.

   Tek bir 7.62mm M1919 makineli tüfek ile donanmış Kule makineli tüfeği de yerinde tutuldu, bu da Cemal Tural ZPT’nın aslında yalnızca 12,7mm M2 HB uçaksavarına sahip M113 ZPT’dan daha iyi silahlandığı anlamına geliyor  Yeni yan eteklerin ve çamurlukların takılması, tasarımın profesyonel bir Zırhlı savaş Aracı üretmek için ciddi bir girişimi değilse de, iyileştirme adına bir şeylerin yapıldığının göstergesidir. Ne yazık ki Cemal Tural ZPT’nın kariyeri, yetmişli yılların başında envanterden çıkmış, son derece kısa bir ömrü olduğunu ispatlamıştır. Tabii ki çok sayıda M113 varken, Lojistik,bakım ve operasyonların zorluğunun yanı sıra hizmet veren başka bir araç türü ile değiştirilmesi kararı oldukça anlaşılabilirdi.Neyse ki Cemal Tural ZPT’sının bir  örneği, hurdacıdan kurtarılarak Ankara Etimesgut’ta bulunan Tank Müzesinde muhafaza edildi.

 

 

   ZPT ile isimdaş Orgeneral Cemal Tural, 1966-1969 yılları arasında Türk Silahlı Kuvvetlerinin başıydı. Mekanize savaşın büyük bir savunucusu olduğu bildirilen Cemal Tural Zırhlı Savaş Araçlarının Türkiye’de üretilmesi ve dönüştürülmesi ile kişisel olarak ilgilenmiş biriydi.Tural,siyasette kariyer yapmaya başlamadan önce 1969 yılında emekli oldu.Daha sonra 1976’da Güney Kore,1981’de Pakistan Büyükelçisi olarak görev yaptı ve aynı yıl İstanbul’da vefat etti.

 

 

   Tek bir Cemal Tural ZPT’sı başkent Ankara yakınlarındaki Etimesgut Tank Müzesinde hayatta kalıyor.Burada, bugüne kadar büyük ölçüde dikkatlerden kaçan,ancak Türkiye’nin artık oldukça başarılı olan Savunma Sanayiinin doğuşunu müjdeleyen geçmiş Türk Savunma projelerinin bir hatırlatıcısı olarak hizmet veriyor.Türkiye’nin ZPT ve ZSA tasarımlarının nihayet ortaya çıkması 10-20 yıl daha sürecek. Bu tasarımlar artık Türkiye ve yurt dışındaki diğer birkaç ülkeye hizmette, mütevazı Cemal Tural’ın ne yazık ki hayal bile edemeyeceği kariyerler için kuruldu.

 

[1] Zaloga, Steven J (2003). M24 Chaffee Light Tank 1943–85. Botley, England: Osprey Publishing. ISBN 1-84176-540-6.

[2] SIPRI Trade Registers https://armstrade.sipri.org/armstrade/page/trade_register.php

[3] M24 Chaffee in Uruguayan service https://tanks-encyclopedia.com/m24ur/

[4] Turkish APC based on the M24 tank https://www.secretprojects.co.uk/threads/turkish-apc-based-on-the-m24-tank.4591/

 

Arda Mevlütoğlu ve Gizli Projeler’e özel teşekkürler….

 

Çeviren

Yüksel KILINÇARSLAN

 

E.Tank Albay

253 kez okundu
18.11.2021

Yorumlar